ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ UPIಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ (P2M) ಹೊಸ Merchant Discount Rate (MDR) ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ UPI ಪಾವತಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವತಿಗೆ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ?
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಹವಾದ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ Person-to-Merchant (P2M) UPI ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ 0.4% MDR ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಶುಲ್ಕವಲ್ಲ. MDR ಎಂಬುದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ₹5,000 ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಿ UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ವ್ಯವಹಾರವು ಹೊಸ MDR ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ 0.4% ದರದಂತೆ ಶುಲ್ಕ ಲೆಕ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ UPI ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ “UPI charge” ಎಂದು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
₹2,000 ವರೆಗೆ UPI ಪಾವತಿ ಉಚಿತ
₹2,000 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ UPI ವ್ಯಾಪಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಈ ಹೊಸ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಣ್ಣ ಖರೀದಿಗಳಿಗೆ UPI ಬಳಸುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಚಿಕ್ಕ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ UPI ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಶುಲ್ಕ ಇಲ್ಲ
UPI ಮೂಲಕ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕುಟುಂಬದವರು ಅಥವಾ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ Person-to-Person (P2P) ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಈ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ₹5,000 ಅಥವಾ ₹10,000 UPI ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ, ಈ ಹೊಸ MDR ಅನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ “₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು UPI ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಲ್ಕ” ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಗರಿಷ್ಠ MDR ₹300
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ 0.4% MDR ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ MDRಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಕೂಡ ಇದೆ.
₹75,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ MDR ಗರಿಷ್ಠ ₹300 ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿಗದಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ರೈಲ್ವೆ, ಇಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ದರ
ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ MDR ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್, ಇಂಧನ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ₹5ರ ಫ್ಲಾಟ್ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ “₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು UPI ಪಾವತಿಗೂ 0.4%” ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಹಾರದ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಮ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ
UPI ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ UPI ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ MDR ವಿನಾಯಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
UPI ಬಳಕೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ UPI ಬಳಕೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
NPCI ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ UPI ಮೂಲಕ 24,508.96 ಮಿಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ₹29.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 752 ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಲೈವ್ ಆಗಿದ್ದವು.
ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ UPI ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ MDR ಏಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ?
ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.
UPI ಬಳಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಹೊಸ MDR ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಗಮನಿಸಬೇಕು?
ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ UPI ಬಳಸುವಾಗ ಗ್ರಾಹಕರು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿ ಎಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ UPI ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ P2P ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಈ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬಳಿ UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ವ್ಯವಹಾರ ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಯಾರಾದರೂ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ “UPI charge” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ, ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಶುಲ್ಕದ ವಿವರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
UPI ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಂದರೂ UPI ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು MDR ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಾವೇ ಭರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಹೊಸ ನಿಯಮ
ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಿನಿಂದಲೇ “UPI ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುಲ್ಕಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಹೊಸ ನಿಯಮವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲವು ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ಪಾವತಿಗಳು, P2P ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.