ನವದೆಹಲಿ: UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ನಡುವೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಹೊಸ UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ MDR (Merchant Discount Rate) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗಡಿ, ಹೋಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ QR code ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ UPI transaction charge ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ?
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾಡುವ UPI ಪಾವತಿ (P2P) ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ₹5,000 ಕಳುಹಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ₹10,000 ಕಳುಹಿಸಿದರೂ UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು MDR ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ P2P ವಹಿವಾಟು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ P2P UPI transactions ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
₹2,000ವರೆಗೆ UPI ಪಾವತಿ ಉಚಿತ
ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮಾಡುವ ₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ MDR ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ ನೀವು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ₹500, ₹1,000 ಅಥವಾ ₹2,000 ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಿ UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಿದರೆ, ಆ ಪಾವತಿಗೆ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ರೀತಿಯ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ UPI ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿಗೆ ಏನು?
ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು Person-to-Merchant (P2M) ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ 0.4% MDR ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ MDR ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ transaction fee ಅಲ್ಲ. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ MDR ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. UPI ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ platform fee ಅಥವಾ hidden charge ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ
ನೀವು ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ₹1,500 ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಿದರೆ, UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನೀವು ₹3,000 ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅರ್ಹವಾದ merchant transaction ಆಗಿದ್ದರೆ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಬರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ಗ್ರಾಹಕರು ₹3,000 ಪಾವತಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹12 ನೀಡಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. 0.4% MDR ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ UPI transaction charge ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ ಆಗದಂತೆ zero-MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
UPI QR code ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ street vendors ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುಮಾರು 96% merchant transactions ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲ
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಸುಮಾರು 4% merchant transactionsಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿದೆ.
ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 96% merchant transactions ₹2,000 ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ zero-MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಹೊರಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದು UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿ. ಏಕೆಂದರೆ MDR ಕುರಿತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಸಂದೇಶಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೂ ಶುಲ್ಕ ಬರಲಿದೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
UPI ಪಾವತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ
UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಸಿಕ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ transaction quota ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
P2P transactions ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ₹2,000ವರೆಗಿನ ಅರ್ಹ merchant payments ಕೂಡ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ UPI ಬಳಕೆದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಅಂಗಡಿ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೇರ ಶುಲ್ಕ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
UPI ಬಳಕೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ UPI ಬಳಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. NPCI ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ UPI ಮೂಲಕ 24,508.96 ಮಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ₹29.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 752 ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ live ಆಗಿದ್ದವು.
ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ UPI ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೊಸ merchant fee framework ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
UPI ಬಳಸುವಾಗ ಈ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ:
- ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ UPI ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಉಚಿತ.
- ₹2,000ವರೆಗಿನ ಅರ್ಹ merchant paymentಗೆ MDR ಇಲ್ಲ.
- ಕೆಲವು ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ merchant transactionsಗೆ 0.4% MDR ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.
- MDR ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ UPI transaction fee ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಾರದು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಈ ಹೊಸ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹ merchant transactionsಗೆ 0.4% MDR ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ MDR ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ UPI ಬಳಕೆದಾರರು “ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು UPI ಪಾವತಿಗೂ ಶುಲ್ಕ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಂಬಬಾರದು.