ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಜುಲೈ 20ರ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮದ ನಂತರ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದಿದೆ. ಆ ದಿನ ನಡೆದ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಟಿಯರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮೂಲ ವಿಷಯ NEET ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲೋಪಗಳು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿದಿರುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಜುಲೈ 20ರಂದು ನಡೆದ “ಸಂಸತ್ ಚಲೋ” ಮೆರವಣಿಗೆ ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ವಿಗ್ನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಅಶ್ರುವಾಯು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೆಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದವು. ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹೋರಾಟವಾಗದೆ, ಪೊಲೀಸರ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಆಕ್ರೋಶದ ರೂಪವನ್ನೂ ಪಡೆದಿತು.
ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಟಿಯರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಕೋಪ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಿದವು. ಕೆಲವರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಗಾಯಗೊಂಡರು, ಕೆಲವು ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದರೂ, ಬಳಿಕ ಅದು ಕೇಂದ್ರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಸೆಳೆದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಎನ್ನುವುದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ಘಟನೆ ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಯುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಉತ್ತರದಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜುಲೈ 20ರ ಘಟನೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪುಗಳ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿದ್ದ ವಿಷಯ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. “ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮವೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೀವ ತುಂಬಿದೆ” ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ ಭವನ, ವಿಜಯ್ ಚೌಕ್, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಕೆಲವು ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಜುಲೈ 20ರ ಘಟನೆ ಈ ಹೋರಾಟದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಆರಂಭ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಒತ್ತಾಯ. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಯುವಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಈ ಚಳವಳಿಗೆ ಒಂದು ಜನಪರ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಮುಖಿ ಆಯಾಮ ದೊರೆತಿದೆ.
ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೇ ಇದರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ. ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿವಾದವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ವಿಷಯ ಈಗ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ವಿಶಾಲ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಇದು ಕೇವಲ NEET ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿಸಿವೆ. ಜನಸಮೂಹ, ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ಗಳು, ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್, ಟಿಯರ್ ಗ್ಯಾಸ್, ಬಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯೋಜನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ ಮುಂದೇನು? ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಹೋರಾಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ, ಅದೇ ವೇಳೆ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗುವ ಸೂಚನೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಈಗ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಈ whole narrative ಅನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ: ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಬದಲು, ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಇಂದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಆಕ್ರೋಶದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.